Ø Προέλευση

• Οι ρίζες της απαρχής του ποδοσφαίρου χάνονται πραγματικά στα βάθη της ιστορίας. Υπάρχουν αμέτρητες παραλλαγές του δημοφιλέστερου σήμερα παγκοσμίως αθλήματος σε όλα τα μήκη και πλάτη της υφηλίου. Πόσα δεν έχουν γραφεί και πόσες υποθέσεις δεν έχουν γίνει για ν' αποδειχτεί ότι οι αρχαίοι Έλληνες, ή ακόμη και αρχαιότεροι λαοί στην ιστορία, οι Αιγύπτιοι και οι Ασσύριοι, γνώριζαν το παιχνίδι που συναρπάζει σήμερα όλο τον κόσμο, χωρίς να είναι φυσικά δυνατό, από τα ελάχιστα αρχαία κείμενα που αναφέρονται στα παιχνίδια των αρχαίων, να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα, ωστόσο είναι αρκετά πιθανό ότι έπαιζαν κάποιο σφαιριστικό παιχνίδι. Πριν από 3400 χρόνια στη χώρα που γνωρίζουμε σαν Μεξικό, οι μεσοαμερικάνοι παίζανε το πρώτο ομαδικό παιχνίδι χρησιμοποιώντας μια μπάλα φτιαγμένη από ελαστικό. Ήταν παιχνίδι που αργότερα οικειοποιηθήκαν και οι Μάγια. Γιατί για αυτούς η μπάλα συμβόλιζε τον ήλιο. Τη δύναμη του, τη γονιμότητα του. Σαν προμήνυμα για την βίαια και σκοτεινή ιστορία του ποδοσφαίρου. Ο αρχηγός των ηττημένων θυσιάζονταν στους θεούς. Οι Κινέζοι ήταν πιο απλοί. Το τσου-σου ένα δημοφιλές άθλημα της δυναστείας των Χαν γιόρταζε τη ζωή και όχι το θάνατο όπως έκαναν οι Μάγια. Το 136 π.Χ. ο Λι Γιού τοπικός ποιητής είπε ότι η μπάλα είναι στρογγυλή και το γήπεδο τετράγωνο όπως ο ουρανός και η γη. Η μπάλα πετάει πάνω από εμάς όπως ο ήλιος όσο οι 2 ομάδες αντιμετωπίζουν η μια την άλλη. Το παιχνίδι αυτό μεταδόθηκε στην Ιαπωνία και πήρε το όνομα Κεμάρι. Το Κεμάρι ήταν πιο τελετουργικό από το ανεπίσημο παιχνίδι που αναπτύχθηκε αργότερα. Συγκεκριμένα 6-8 άτομα έπαιζαν μαζί και κανένας δεν έχανε ούτε κέρδιζε. Οι Ρωμαίοι είδαν τα παιχνίδια σαν περιορισμένη εχθροπραξία μια πάλη πολύ συχνά μέχρι θανάτου. Οι αθλητές δεν παίζανε παιχνίδια με μπάλα παρά μόνο για προπόνηση. Το παιχνίδι που έπαιζαν πιο πολύ λέγονταν Χαρποστούμ ήταν ένα παιχνίδι που ήξεραν από τους Έλληνες. Οι κανόνες του ήταν οι εξής. Μοιραζόντουσαν σε 4 γραμμές τους Αστάτι, τους Βελίτι, τους Πριντσίπι και τους Τρεάρι, 4 γραμμές που αργότερα γίνανε οι επιθετικοί , οι μέσοι, οι αμυντικοί και ο τερματοφύλακας.  Αυτό το παιχνίδι πήγε στη Βρετάνια κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Δεν είναι γνωστό αν τα άρχισαν ή αν επηρέασαν τα ήδη υπάρχοντα παιχνίδια του νησιού, αλλά είναι άγνωστο ότι 1000 χρόνια αφού έφυγαν οι Ρωμαίοι, οι Βρετανοί έπαιζαν αρκετά παιχνίδια με μπάλα. Τα παιχνίδια αυτά ήταν γεμάτα τελετουργίες. Η πραγματική του προέλευση σκεπάζεται από έναν από τους παλαιότερους φρικιαστικότερους και πιο γνωστούς μύθους, ότι οι πρώτες μπάλες ήταν ανθρώπινα κεφάλια. 
• Ένα ανάγλυφο του 4ου π.Χ. αιώνα που βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο των Αθηνών και εικονίζει έναν έφηβο να παίζει μια σφαίρα πάνω στο πόδι του. Από ανασκαφές που έκαναν στη Σαμοθράκη οι Αμερικανοί με επικεφαλής την κ. Ελίζαμπεθ Ντούζμπερι και τον Έλληνα αρχαιολόγο κ. Ανδρέα Βαβρίτσα, προήλθε ένα ακόμη εύρημα, μια μπάλα φτιαγμένη από ουροδόχο κύστη ζώου. Σ' έναν τάφο του 3ου π.Χ. αιώνα, βρέθηκε μεταξύ άλλων κι ένα πήλινο συμπαγές ομοίωμα μπάλας, που μοιάζει με τις μπάλες που χρησιμοποιούνται στο σύγχρονο ποδόσφαιρο. Ανάλογα ευρήματα και μαρτυρίες για σφαιριστικά παιχνίδια, υπάρχουν στην Κίνα, την Αίγυπτο, την Ιταλία, Γαλλία και σε πολλές άλλες χώρες, όπως στη Νότια Αμερική.
• Οι αρχαίοι Έλληνες σαν άθλημά τους είχαν το επισκύρο και οι Ρωμαίοι το Harpostum. Τα αθλήματα αυτά έμοιαζαν με το σημερινό ποδόσφαιρο. Στη Γαλλία παιζόταν το Soule ενώ στην Ιταλία το Calcio. Μάλιστα ο όρος calcio χρησιμοποιείται και σήμερα για να υποδηλώσει το πρωτάθλημα της Ιταλίας. Όλα τα παραπάνω και πολλά άλλα αθλήματα αποτέλεσαν ουσιαστικά τη βάση πάνω στην οποία χτίστηκε το ποδόσφαιρο του σήμερα.

• Το 19 αιώνα το ποδόσφαιρο δέχτηκε ένα μοιραίο χτύπημα , το χτύπημα αυτό δεν ήταν ενέργεια κάποιου ανθρώπου αλλά μηχανής. Συγκεκριμένα δεν μπορείς να έχεις παλιά παιχνίδια να παίζονται σε ένα προβιομηχανικό περιβάλλον , δεν μπορεί να παίζονται παλιά παιχνίδια στα μεγάλα αναπτυσσόμενα αστικά βιομηχανικά κέντρα, έτσι οι πόλεις περνούν νομοθεσίες και νόμους για να σταματήσουν το παλιό παραδοσιακό παιχνίδι να παίζεται στους δρόμους. Αυτός είναι ένας νέος κόσμος όπου το ποδόσφαιρο πρέπει να βρει  ένα νέο μέρος να μπορεί να παιχτεί

• Οι πρώτοι Κανονισμοί θεσπίστηκαν από τους φοιτητές του Κέμπριτζ το 1846. Η πρώτη ποδοσφαιρική ομάδα στον κόσμο δημιουργήθηκε το 1857 (Sheffield Football Club).Ο πρώτος Σύλλογος "Notts County F.C." ιδρύθηκε το 1862. Τον επόμενο χρόνο ιδρύθηκε η Αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία και τα αμέσως επόμενα χρόνια ιδρύθηκαν ο ένας μετά τον άλλο οι μεγάλοι Αγγλικοί Σύλλογοι που υπάρχουν μέχρι σήμερα. Το 1866 τέθηκαν αντιμέτωπα τα αντιπροσωπευτικά συγκροτήματα του Λονδίνου και του Σέφιλντ. Το 1867 ιδρύθηκε ο πρώτος Σύλλογος της Σκωτίας "Κουίνς Παρκ". Το Κύπελλο Αγγλίας διεξήχθη για πρώτη φορά το 1871 με αντίπαλες στον τελικό τις ομάδες "Γουόντερερς" και "Ρόιγιαλ Ιντζηνίαρς" με νικήτρια την πρώτη με 1-0. Στη Γλασκόβη, το 1872, έγινε ο πρώτος διεθνής αγώνας μεταξύ των εθνικών ομάδων Σκωτίας - Αγγλίας που έληξε 0-0.
• Το ποδόσφαιρο διαδόθηκε και στην ηπειρωτική Ευρώπη. Το πρώτο μη βρετανικό σωματείο είναι η "Αβρ Α.Κ." της Χάβρης (1872). Η διάδοση του ποδοσφαίρου δημιούργησε την ανάγκη κωδικοποίησης των Κανονισμών. Στις 26 Οκτωβρίου του 1863 αντιπρόσωποι ομάδων που είχαν προλάβει να σχηματιστούν μέχρι τότε αλλά και διαφόρων κολεγίων συγκεντρώθηκαν στην ταβέρνα των μασόνων στο Λονδίνο. Εκεί δημιουργήθηκε και η πρώτη ένωση ποδοσφαίρου στο κόσμο ( ένωση ποδοσφαίρου Αγγλίας) , οριστικοποιήθηκαν οι κανόνες του αθλήματος αλλά και το πιο σημαντικό πήρε το τελικό του όνομα. Το Soccerμε το οποίο είναι παγκοσμίως γνωστό το ποδόσφαιρο είναι η σύντμηση των αρχικών των λέξεων SocialCeremony . Είναι σαφέστατα επηρεασμένο από τα ελληνικά καθώς στη γλώσσα μας Social Ceremony σημαίνει κοινωνική τελετή και αυτό ακριβώς είναι ο στόχος του αθλήματος ( τουλάχιστον αυτές ήταν οι αρχικές προθέσεις των ιδρυτών της συγκεκριμένης ένωσης).
• Έτσι το 1882 ιδρύθηκε το "Διεθνές Συμβούλιο" που κωδικοποίησε τους Κανονισμούς και που εξακολουθεί και τώρα να ελέγχει και να τροποποιεί τους Κανονισμούς Παιδιάς. Πρέπει να τονιστεί ότι οι τροποποιήσεις που έχουν γίνει στους Κανονισμούς Παιδιάς από το 1846 δεν άλλαξαν τη μορφή του ποδοσφαίρου. Η πιο σημαντική είναι η καθιέρωση της ποινής του πέναλτι που έγινε το 1891 ύστερα από πρόταση της Ιρλανδικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας. Το 1895 εφαρμόστηκε και ο Κανονισμός επαναφοράς της μπάλας από πλάγιο άουτ με τα δυο χέρια. Η διάδοση του ποδοσφαίρου και η ανάγκη ομαλής διεξαγωγής των αγώνων αύξησε σημαντικό τον αριθμό των διαιτητών. Το 1893 ιδρύθηκε η Ομοσπονδία Διαιτητών της Αγγλίας.
• Στο μεταξύ το ποδόσφαιρο διαδόθηκε με μεγάλη ταχύτητα (κυρίως από Άγγλους Ναυτικούς και Υπαλλήλους Εμπορικών Εταιρειών) και στη Λατινική Αμερική. Το 1893 ιδρύθηκε η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Αργεντινής. Αξίζει ν' αναφερθούν οι χρονολογίες ίδρυσης μερικών ακόμα Ποδοσφαιρικών Ομοσπονδιών με τεράστια δραστηριότητα και μεγάλες διεθνείς διακρίσεις. Ιταλική (1898), Γερμανική (1900), Ουρουγουάης (1900), Βελγίου (1895), Δανίας (1879), Ελβετίας (1895), Ισπανίας (1905), Νέας Ζηλανδίας (1891), Νότιας Αφρικής (1892), Ουγγαρίας (1901), Σουηδίας (1906).

• Η FIFA

• Η ανάγκη για τη δημιουργία ενός οργανισμού που θα οργάνωνε το ποδόσφαιρο σε παγκόσμια βάση έγινε εμφανής στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν οι διεθνείς ποδοσφαιρικές συναντήσεις άρχισαν να γίνονται πολύ δημοφιλείς. Η αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία προσπάθησε να συντονίσει τη συζήτηση για δημιουργία ενός διεθνούς οργανισμού, αλλά δεν επιτεύχθηκε ουσιαστική πρόοδος. Ήταν επτά άλλες ευρωπαϊκές χώρες που τελικά σχημάτισαν την ομοσπονδία αυτή. Η FIFA ιδρύθηκε στο Παρίσι στις 21 Μαΐου 1904, και το γαλλικό όνομα και ακρωνύμιο επικρατούν μέχρι και σήμερα, ακόμη και στις μη γαλλόφωνες χώρες. Ο πρώτος πρόεδρός της ήταν ο Ρομπέρ Γκεράν.
• Η FIFA ανέλαβε την πρώτη της διεθνή διοργάνωση το 1906, αλλά χωρίς πολλή επιτυχία ή συναίνεση. Αυτό, σε συνδυασμό με οικονομικούς παράγοντες, οδήγησε στη γρήγορη αντικατάσταση του Γκεράν από τον Ντάνιελ Μπέρλεϊ Γούλφολ από την Αγγλία, η οποία εν τω μεταξύ είχε γίνει μέλος του συνδέσμου. Η επόμενη διοργάνωση που έγινε κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1908 στο Λονδίνο είχε περισσότερη επιτυχία, παρά την παρουσία επαγγελματιών ποδοσφαιριστών, κάτι που ήταν αντίθετο με τις ιδρυτικές αρχές της FIFA., μόλις το 1905 έγινε η πρώτη συζήτηση για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος. Η FIFA πέρασε τα σύνορα της Ευρώπης με την αίτηση της Νότιας Αφρικής το 1909, της Αργεντινής και της Χιλής το 1912 και των Ηνωμένων Πολιτειών το 1913.Μεγάλο πλήγμα στη FIFA και στο διεθνές ποδόσφαιρο έφερε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, όταν πολλοί ποδοσφαιριστές στάλθηκαν να πολεμήσουν και η δυνατότητα για ταξίδια για σκοπούς διεθνών συναντήσεων περιορίστηκε πάρα πολύ. Μετά τον πόλεμο, και μετά τον θάνατο του Γούλφολ, η ομοσπονδία έπεσε στα χέρια του Ολλανδού Καρλ Χίρσμαν και διασώθηκε από διάλυση μεν, αλλά με τα τέσσερα μέλη του Ηνωμένου Βασιλείου - την Αγγλία, τη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία - να αποσύρονται λόγω του ότι δεν ήθελαν να συμμετέχουν σε διεθνείς διοργανώσεις με τους πρόσφατους εχθρούς τους στον Παγκόσμιο Πόλεμο. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Αγγλία, που ήθελε να μονοπωλήσει την διεθνή οργάνωση του ποδοσφαίρου, εγκατέλειψε το 1928 την F.Ι.F.Α. με αφορμή την απόφαση να επιτρέπεται η πληρωμή ημεραργιών στους Ερασιτέχνες ποδοσφαιριστές. Επανήλθε ύστερα από 18 χρόνια (1946). Η αποχώρηση της Αγγλίας δεν είχε καμία επίδραση στην ανάπτυξη της F.Ι.F.Α, τα μέλη της οποίος αυξάνονταν συνεχώς. Έτσι 6 χρόνια αργότερα, υπό την εποπτεία και προεδρία του Ζιλ Ριμέ, 5μελής επιτροπή (Μπονέ, Μέισλ, Ντελονέ, Φερετί και Λίνεμαν) σχεδιάζει τη δημιουργία του Πρώτου Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι προτάσεις πέφτουν η μία μετά την άλλη, εγκρίνονται και ο Μπονέ γίνεται ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Τελικά είναι η Ουρουγουάη, η χώρα στην οποία αποφασίζεται να διοργανωθεί ο πρώτος αγώνας του παγκόσμιου κυπέλλου, παρά τις αντιρρήσεις πολλών ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες απείλησαν με αποχή τους από το ΠΚ εάν αυτό γινόταν σε χώρα της Λατινικής Αμερικής. Τελικά στις 7 Ιουλίου 1930 γίνεται η πρώτη κλήρωση για τους 4(!) ομίλους του ΠΚ με μόνο 13 ομάδες να συμμετέχουν, ενώ 6 μέρες αργότερα το σφύριγμα του διαιτητή Ντομίνγκο Λομπάρντι, ξεκινά τον αγώνα Μεξικού-Γαλλίας. Στο 19ο λεπτό ο Γάλλος Λοράν ανοίγει το σκορ και γίνεται ο πρώτος παίκτης που θα σκοράρει σε παγκόσμιο κύπελλο. Τελικά οι Γάλλοι θα επικρατήσουν 4-1. Η ιστορία αρχίζει να γράφεται...

Ελληνικό ποδόσφαιρο

• Στην Ελλάδα το ποδόσφαιρο εμφανίστηκε λίγο πριν το 1900 όταν στα λιμάνια του Πειραιά, της Πάτρας, της Θεσσαλονίκης, αλλά και της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης, ναυλοχούσαν αγγλικά πολεμικά πλοία και έπαιζαν οι ναύτες μεταξύ τους ποδόσφαιρο. Παράλληλα πολλοί Έλληνες φοιτητές σε αγγλικά πανεπιστήμια αλλά και μετανάστες σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες επέστρεφαν στην Ελλάδα και έφερναν μαζί τους και το ποδόσφαιρο, όπως ο Παναγής Βρυώνης όπου στην Γενεύη που ήταν έπαιζε ποδόσφαιρο στην Σερβέτ Γενεύης, ο Ανδριανόπουλος μετέπειτα ιδρυτής και ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού.
• Το 1895 ο Α. Βλαστός μεταφράζει περιληπτικά τους κανονισμούς από τα Αγγλικά στα Ελληνικά και το 1898 ο Ιωάννης Χρυσάφης ολοκληρώνει τη μετάφραση.
• Το 1896 στους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας γίνονται αγώνες επίδειξης μεταξύ της Δανίας της Μικτής Σμύρνης και της μικτής Θεσσαλονίκης.
• Στο μεταξύ αρχίζουν να ιδρύονται και οι πρώτοι σύλλογοι που καλλιεργούν και το ποδόσφαιρο ο Παναθηναϊκός Α.Ο., o Πανελλήνιος Γ.Σ., ο Εθνικός Γ.Σ., ο Παναχαϊκός Γ.Σ., ο Όμιλος Φιλόμουσων Θεσσαλονίκης, η Ουνιόν Σπορτίβ, ο Πειραϊκός Σύνδεσμος, ο Ήφαιστος και ο Πέρα Κλούμπ στην Κωνσταντινούπολη, ο Πανιώνιος Γ.Σ.Σ. και ο Απόλλων ΓΣ. στην Σμύρνη. Ο ΣΕΓΑΣ συμπεριλαμβάνει το ποδόσφαιρο στην δύναμη του και προκηρύσσει και το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα, το 1906, με νικητή τον Εθνικό ΓΣ, ενώ στην Σμύρνη το πρώτο πρωτάθλημα είχε διοργανωθεί πολύ νωρίτερα το 1898 με νικητή τον Απόλλωνα. Από το 1907 εισάγεται στα σχολεία και αρχίζουν να γίνονται αγώνες ανάμεσα σε μαθητές γυμνασίων και μεταξύ φοιτητών. Το ποδόσφαιρο παραμένει στον ΣΕΓΑΣ μέχρι το 1923 όταν οι σύλλογοι ιδρύουν την Ε.Π.Σ.Ε.
• Το 1926 ιδρύεται η ΕΠΟ και το ποδόσφαιρο μπαίνει σε πιο οργανωμένες βάσεις.
• Το 1959 άρχισε το πρωτάθλημα Α΄ Εθνικής Κατηγορίας και το 1979 εισήχθη επίσημα ο επαγγελματισμός.
• Ένα πολύ μεγάλο βήμα για την εξέλιξη του ελληνικού ποδοσφαίρου είναι η κατάκτηση του EURO 2004 από την Εθνική Ελλάδος. Αυτή ήταν και η μεγαλύτερη επιτυχία στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου. Σε επίπεδο συλλόγων, ως μεγαλύτερο επίτευγμα παραμένει η πρόκριση του Παναθηναϊκού στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης το 1971 (ηττήθηκε από τον Άγιαξ Ολλανδίας με 2-0)

ü  Πηγές

    I.        Εγκυκλοπαίδεια-Βικιπαίδεια

  II.        www.in.gr

1. www.google.gr
2. Sportosfera World Cup